Marjan Moesker is projectleider bij Quiet Community Groningen. Vol vuur belicht ze haar persoonlijke motivatie om deze uitdaging aan te gaan.  

TEKST: MARJAN MOESKER

Als jurist heb ik bijna 25 jaar ervaring met armoedebestrijding. In mijn werk zag ik elke week weer mensen in schrijnende armoede. Belangrijke oorzaken van hun problemen waren de ingewikkelde systemen en bureaucratie. Ik heb hierover járenlang aan de bel getrokken bij de overheid, helaas zonder veel resultaat.

Neem nou de toeslagen. Vanaf de invoering, ongeveer tien jaar geleden, is er sprake van een buitensporige toename van het aantal terugvorderingen door de Belastingdienst. Het digitale systeem van de toeslagen vraagt namelijk dat mensen hun inkomen zelf schatten en dat gaat heel vaak fout.

Daarbij heeft de overheid de Belastingdienst en andere instanties allerlei extra incassomogelijkheden gegeven: inhoudingen op het basisinkomen, verrekeningen, boetes en beslagleggingen. Deze blijken in de praktijk allemaal te kunnen samenlopen, ondanks een wettelijk voorgeschreven beslagvrije voet. Eigenlijk is dus afgesproken wat mensen minimaal moeten overhouden om van te leven, maar in de praktijk kan dat dus flink mis gaan. Het gevolg is dat talloze huishoudens hierdoor maandelijks een zó laag netto inkomen overhouden dat ze de vaste lasten niet meer kunnen betalen. Met als gevolg nóg meer schulden, incasso’s en uiteindelijk zelfs afsluiting van gas en licht en huisuitzettingen.

Buiten de boot

Ik had er jarenlang elke dag mee te maken, wat een ellende! Echt heel frustrerend om bij de aanpak van deze problemen het gevoel te hebben dat het dweilen met de kraan open is. De oorzaak wordt immers niet weggenomen.

Onze overheid is technocratisch, zakelijk en marktgericht. Ze gaat er te veel vanuit dat Nederland uit hooggeschoolde en calculerende burgers bestaat, die helemaal vertrouwd zijn met de digitale wereld. Maar er is een grote groep mensen die buiten de boot valt. Die in de wirwar van digitale voorzieningen en regelingen de weg steeds meer kwijtgeraakt zijn. Vooral kwetsbare mensen zijn de dupe: ouderen, chronisch zieken, allochtonen, laaggeletterden, mensen met psychische problemen, alleenstaande ouders, laaggeschoolde jongeren, verslaafden, analfabeten, digibeten of zzp’ers in faillissement.

Handen uit de mouwen

Je begrijpt dan ook dat ik heel blij was toen me gevraagd werd om mee te helpen om de Quiet Community uit te rollen in Groningen. Ik vond en vind het een hele eer! Die vraag kwam van Harry Hilders, een van de twee Quiet-financiers van het eerste uur. Zijn betrokkenheid bij de armoede duurt al veel langer. Zo hebben in de provincie Groningen meerdere welzijnsorganisaties al bijna 20 jaar de beschikking over een noodfonds dat hij heeft opgericht. Duizenden mensen zijn middels bijdragen uit dit fonds geholpen; een nieuwe koelkast, boodschappen of bijvoorbeeld huurbetaling bij dreigende afsluiting of huisuitzetting.

Ik hoefde dan ook niet lang na te denken over die vraag. Het is fantastisch om nu in Groningen de Quiet Community te mogen opzetten, samen met mijn collega’s in het kernteam, Pim Loeff en Natascha Huiszoon, die ook een geweldige drive hebben om dit initiatief tot grote bloei te brengen. Het is enorm motiverend om te zien hoe in korte tijd al veel vrijwilligers de handen uit de mouwen steken voor Quiet.

Verbinden en vertrouwen

De drie pijlers van de Quiet Community zijn armoedeverzachting, empowerment en bewustwording. Dat laatste is voor mij erg belangrijk: om te laten zien wat er speelt in Nederland. De verhalen achter de armoede. Want hoe kan het toch dat in een rijk land als Nederland mensen in armoede leven, zelfs honger hebben? Veel mensen geloven het niet eens als je ze vertelt hoe erg het is.

Bij Quiet Community kunnen we aan de slag met het leggen van nieuwe, warme en betrokken verbindingen in de samenleving. Halen, brengen en vooral délen! Bij Quiet is de focus veel meer gericht op positieve manieren om met armoede om te gaan. Juist op basis van Vertrouwen, met een hoofdletter V.  We willen zeker geen nieuwe bureaucratie of extra ingewikkeldheid. Kortom, liever wat minder linkerhersenhelft en een beetje meer hart en eenvoud. Daar ga ik voor!