Wie in langdurige armoede leeft heeft vaak de nodige zorgen. Zeker als er naast weinig geld nog andere zaken spelen zoals een vechtscheiding, gezondheidsproblemen of zorgen om werk. Als armoede lang aanhoudt, trekt het bij veel van ons een wissel op ons welzijn. Zo laat onderzoek in Amerika zien dat ruim de helft van de moeders die onder de armoedegrens leven depressieve gevoelens hebben. Een van de gevolgen hiervan is dat het niet meevalt om de kinderen te geven wat ze nodig hebben en dat zij een groter risico lopen om zelf later ook in armoede te leven. Om de gijzelende werking van armoede op generaties te doorbreken hebben de universiteit van Yale en de stad New Haven (Connecticut) een op moeders gerichte aanpak ontwikkeld die zich richt op het tegengaan van de ervaren stress en depressieve gevoelens. De aanpak is heel succesvol en bestaat uit verschillende, elkaar versterkende, onderdelen.

In de aanpak krijgen de moeders onder meer een acht weken durende training gericht op een betere omgang met stress. Ervaringsdeskundigen leggen de moeders uit dat wat ze ervaren heel normaal is. Ze krijgen hulp om beter te worden in het stellen van doelen en in het doorzetten om die te bereiken. Om de moeders vaardiger te maken worden ze getraind in het effectief zoeken van werk en het geven van een stabiele opvoeding. Onderzoek naar de effecten van de aanpak laat zien dat driekwart van de moeders een afname ervaart van de depressieve gevoelens, dat ruim tweederde een afname ervaart van de ouderlijke stress en dat het percentage moeders dat ten minste 15 uur werkt ruim is verdubbeld.

Mooie kanten van de aanpak zijn onder meer dat de aanpak wordt aangeboden op plekken waar de moeders toch al komen. Supermarkten, scholen en andere voor de hand liggende plekken spelen in dat kader een rol. De moeders zijn aan elkaar gekoppeld via de MoMba-®app. De app voorziet de moeders onder meer van sociale contacten, tips over bijvoorbeeld de opvoeding en motiverende teksten. Als de moeders doelen behalen krijgen ze virtuele muntjes die ze kunnen inruilen voor Wal-Mart tegoedkaarten of die ze kunnen omzetten in een donatie.

De aanpak is geworteld in een groeiende hoeveelheid van succesvolle programma’s die een aantal zaken gemeen hebben. De eerste gemeenschappelijke deler is dat de doelen van de deelnemer centraal staan en niet de doelen van de begeleidende organisatie. De tweede gemeenschappelijke deler is dat onderkend wordt hoe chronische stress doorwerkt op ons vermogen om doelen te stellen. Als mensen begrijpen hoe de stress waar ze in leven hun gedrag beïnvloedt en als ze leren om daar beter mee om te gaan, krijgen ze vaak meer grip op het leven. Daarbij is een derde gemeenschappelijke deler dat de deelnemers op de korte termijn beloningen krijgen als ze werken aan lange termijn doelen. Het zou mooi zijn als deze gemeenschappelijke delers gemeengoed worden in de aanpak van armoede en schulden. Ze geven ons een kader dat we kunnen ontlenen aan de groeiende hoeveelheid aanpakken die laten zien dat succes begint bij het mogen stellen van je eigen doelen.