De bijzondere roeping van Marian

Oss is één van de jongste Quiet Community’s van Nederland. Op 17 oktober 2019, niet geheel toevallig ook Wereldarmoededag, wordt een vliegende start gemaakt met 50 members en een enthousiast bestuur. Aan de wieg van Quiet Oss staat ook Marian. Vlak voordat de wekelijkse inloopmiddag in buurthuis ‘Ons Huis van de Wijk’ begint, wandelt ze al happend van een boterham binnen. “Ik had geen tijd meer om fatsoenlijk te eten, maar hier ben ik! Straks sluit ik wel aan bij de inloop voor een bak koffie. Eerst mag je mijn verhaal opschrijven.” Marian is direct, sociaal en open. Niet bang om haar verhaal te doen. Althans, niet meer. Al enkele jaren staat ze op de barricade om lawaai te maken voor stille armoede. Eerst als boegbeeld van Met Elkaar Oss en nu ook als ambassadeur van Quiet. “Ik heb er eigenlijk niet zo bij stilgestaan dat ik het hier mee heb opgestart, weet je dat. Maar het klopt wel. Ik zit in het bestuur, ben member én ben ervaringsdeskundige. De meeste bestuursleden weten niet hoe het is om in armoede te leven. Ze kunnen mijn feedback dus goed gebruiken.”

TEKST: RUTGER RIJKEN-VROLIJK
FOTO’S: ROOS PIERSON

Het is bekend terrein voor Marian. De eindjes aan elkaar knopen. Schulden hebben. Schaamte voelen. Ook heeft ze zo’n beetje alle vooroordelen al eens gehoord en kent ze alle hulpverlenende instanties. “Bij mijn ouders thuis was het vroeger al geen vetpot. Je hoort wel eens dat armoede overgaat van generatie op generatie. In mijn geval klopt dat wel. Op een gegeven moment ben ik getrouwd en werd ik moeder van een tweeling. Toen mijn man, inmiddels ex-man, in 1988 een strafuitkering kreeg, werd het moeilijk. We hadden veel te weinig geld om rond te komen. In 1991 ben ik samen met de kinderen bij hem weggegaan en kwam ik in de bijstand terecht. Je moet je voorstellen dat ik niet eens genoeg geld had om mijn woning in te richten. Gelukkig kon ik via de gemeente een lening krijgen voor het hoognodige.” Jaren later wordt Marian opnieuw moeder. Omdat haar eerstgeborenen inmiddels oud genoeg zijn, wordt ze flink gekort. “Dat was voor mij het moment om aan te kloppen bij de Voedselbank, ergens begin 2000. Pure schaamte. In mijn omgeving zei ik maar gewoon dat ik boodschappen was wezen doen. Het woord ‘voedselbank’ durfde ik niet uit te spreken.”

Niet alleen haar scheiding en jeugd in armoede zijn van invloed op Marians leven. Haar gezondheid werkt ook niet bepaald mee. “Ik heb lang gewerkt als taxichauffeur voor kinderen met een beperking. Dat was voor ongeveer 24 uur per week. Vanwege mijn gezondheid moest ik stoppen. Ik heb een versleten rug, fibromyalgie en last van depressies.” Drie heftige diagnoses die niet lijken te matchen met haar positieve, krachtige uitstraling. “Ja, het is zwaar. Als ik gezond was kon ik fulltime werken en goed verdienen. Jammer genoeg zit dat er niet in. Gelukkig haal ik heel veel energie uit Quiet. Je mag best weten dat ik kapot ben als ik na een inloopmiddag thuiskom hoor. Toch is dat een ander soort moeheid. Een voldaan soort moeheid, vind ik.”

De kracht van Quiet

“Ik word altijd zó enthousiast als ik over Quiet mag vertellen!” Marian veert op. “Als boegbeeld van Met Elkaar Oss heb ik de smaak te pakken gekregen. Toen mijn verhaal bij de officiële opening in de raadszaal van de gemeente werd getoond op een groot scherm, in het bijzijn van zo’n 100 mensen, zakte ik aanvankelijk even in elkaar. Maar ik sloeg me erdoorheen. Aan het eind stond iedereen voor me te klappen. Dat zette een knop om. Ik wil dat mensen in armoede er gewoon over kunnen praten. Over dúrven praten. Ik draag daar mijn steentje aan bij door zélf te praten. Om zo uiteindelijk het taboe op armoede te doorbreken. Via Met Elkaar Oss maakte ik kennis met Ralf Embrechts van Quiet. Hij gaf een lezing en wist mij te inspireren. Ik ben toen in een werkgroep terechtgekomen om Quiet naar Oss te halen. En nu is het er!”

Met een eerste groep van 50 members en steun van talloze sponsoren, is Quiet Oss succesvol van start gegaan. Zwembadkaartjes, theaterkaartjes, tweedehands fietsen. Er is al van alles beschikbaar gesteld in het korte bestaan van de Community. “De eerste members hebben ook een via internet te verzilveren waardebon van 25 euro gehad. Eén iemand kreeg daar de tranen van in de ogen, dan ga je zelf ook bijna mee hoor. Ik ken dat gevoel maar al te goed. Zomaar iets krijgen, zonder er iets voor terug te hoeven doen. Dat is de kracht van Quiet.” Marian heeft zelf ook al mogen genieten van aanbiedingen. “Onlangs kon ik met twee kleinkinderen – ik heb er in totaal zes – naar het theater. Dat was genieten. Het is heerlijk om zoiets af en toe te kunnen doen.”

Schuldenvrij worden, zijn en blijven

Marian is al enige tijd schuldenvrij en komt niet meer bij de Voedselbank. Maar de prijs die ze daarvoor heeft betaald is hoog. “Drie jaar geleden kwam mijn moeder te overlijden. Dat verlies was en is vreselijk zwaar. Het enige lichtpuntje, hoe gek dat misschien ook klinkt, was dat ze me een erfenis had nagelaten. Met dat geld heb ik al mijn schulden in één keer kunnen afbetalen. Dat hoofdstuk is dus afgesloten.” Ze prijst zich gelukkig dat het nooit van bewindvoering of schuldsanering is gekomen. Verhalen van oplichterij kent ze maar al te goed. “Je hoort helaas vaak dat er misbruik gemaakt wordt van andermans ellende. Dat is triest. Nu ik schuldenvrij ben wil ik dat graag zo houden. Hoe lastig dat soms ook is. Ik zit nog steeds op het minimum en ontvang een WIA-uitkering. Met een eenentwintigjarige zoon die thuis woont en studeert is dat allesbehalve een vetpot. Toen hij achttien werd zakte ik ook nog eens 500 euro terug in de maand omdat het kindgebonden budget en de kinderbijslag wegvielen. Haal dat geld maar eens ergens anders vandaan.”

Ondanks de financiële uitdagingen van een thuiswonend, studerend kind, gaat het goed met haar zoon. “Hij studeert aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Een pijnpunt was wel het feit dat hij moest gaan lenen om te kunnen studeren. Het gaat allemaal wel, want hij werkt om wat bij te verdienen. Maar het was lastig voor me om te zien dat hij zich in de schulden moest gaan steken, net nu ik eruit was. We hebben het er goed over gehad. Hij werkt keihard en heeft een goede kans op een baan. Dat stelt me gerust.”

Het balletje moet gaan rollen

Terug naar Quiet, Marians andere ‘kindje’. Gesterkt door een mooie start, verwacht ze dat Quiet Oss over een jaar minimaal 200 members heeft. “Het balletje moet gaan rollen, dan ben ik blij. Vanaf januari 2020 kunnen er mensen toetreden die nu op de wachtlijst staan. Alle members die we nu hebben, mogen dan ook nieuwe mensen aandragen. Dat gaat áltijd in vertrouwen. Belangrijk, want dan weet je zeker dat het goed zit. Ik ontmoet alleen maar mensen die enthousiast zijn over Quiet. Er is echt behoefte aan.”

Mensen ontmoeten is sowieso belangrijk voor Marian. Tijdens de inloopuren van Quiet kan iedereen bij haar terecht met uiteenlopende vragen. Ze kent de sociale kaart van Oss – met daarop alle initiatieven van de gemeente, goede doelen en particulieren – op haar duimpje. “Als je recht hebt op de Voedselbank, dan heb je ook recht op de kledingbank en Helpende Handen waar je kleding en schoenen kunt halen. En er is Eten Over, daar kun je brood of groente halen. Voor kleine kinderen zijn er dan weer losse voorzieningen. Ik weet bijna altijd waar iemand terecht kan voor steun en kan zelfs meegaan als dat nodig is. Alles om de stap te verkleinen en schaamte weg te nemen. De inloop is trouwens ook gewoon hartstikke gezellig hoor,” benadrukt Marian. “Even lekker kletsen onder het genot van koffie, thee en een plakje cake. Heerlijk.”

Een rijk leven

Je zou kunnen concluderen dat Marian haar roeping heeft gevonden. Ze knikt instemmend. “Lang geleden heb ik al eens gezegd dat ik een maatje wilde zijn voor mensen in een armoedesituatie. Ver voordat er sprake was van Quiet. En nu ben ik het! Daar ben ik echt trots op.” Kijkend naar haar leven prijst Marian zich gelukkig. Ook al kan ze vanwege haar gezondheid niet werken en slechts beperkt oppassen op haar kleinkinderen, geniet ze van alles wat ze onderneemt. “Ik doe rustig aan. Doe wat ik kan. Mijn drie kinderen en zes kleinkinderen vormen een mooie club. Wat dat betreft is mijn leven hartstikke rijk. Het is maar net hoe je het bekijkt.”