Tekst & Fotografie: Andrea Klingler

Ik ontmoet Rico op een druiligere dag. Terwijl de regen opspat van de Voorstraat, vertelt Rico achter een warme kop koffie zijn verhaal. Voor me zit een lieve, zachtaardige man. We hebben in de stad afgesproken. ‘Dan ben ik er ook even uit’, zei Rico. Want als er iets duidelijk wordt in deze gesprekken, is dat armoede vaak ook eenzaam maakt.

Jonge, hardwerkende vader
Rico is duidelijk een intelligente man. Hij weegt zijn woorden zorgvuldig als ik vragen stel. 35 jaar lang heeft hij gewerkt. Leiding gegeven aan teams. Complexe projecten begeleid. Hij was getrouwd, had twee jonge kinderen en een koophuis. Hij leefde het leven zoals eenieder van ons kan leven. Zijn werk was geestelijk en lichamelijk zwaar. Maar Rico was een jonge vader die het beste wilde voor zijn gezin dus werkte hij door.

Spaarrekening geplunderd
Zijn fijne gezinsleven wordt ruw verstoord als blijkt dat zijn vrouw hem bedriegt met een ander. Als ze uiteindelijk vertrekt, blijkt ze de volledige spaarrekening te hebben geplunderd. Alles wat hij had opgebouwd is weg. ‘Dan sta je er ineens alleen voor met twee jonge kinderen’, vertelt Rico. ‘Ik zette alles op alles om voor mijn gezin te zorgen, maar hulp was er niet. Er was in die tijd wel hulp voor alleenstaande moeders, maar voor alleenstaande vaders was er niets’.
Uiteindelijk zag hij zich genoodzaakt ontslag te nemen en zelf voor zijn kinderen te zorgen. Na een tijdje zou hij gewoon de draad weer oppakken. Maar die tijd kwam niet…

Schuld
Het harde werken en de jarenlange stress eisten zijn tol. Rico krijgt meerdere hartinfarcten en ernstige gezondheidsproblemen. Het werken wordt steeds moeilijker. Maar de rekeningen blijven binnenkomen. Uiteindelijk zit er niets anders op dan het huis te verkopen. ‘Helaas zaten we toen precies middenin de economische crisis. Ik kon het huis wel verkopen, maar alleen met een enorme schuld’. En die schuld achtervolgt hem, nu elf jaar later, nog steeds.

Nergens hulp
Als alles goed gelopen was, was Rico met schuldhulpsanering in drie of vier jaar schuldenvrij geweest. Maar alles liep mis. ‘Waar ik ook aanklopte voor hulp, nergens kwam ik verder, vertelt Rico zichtbaar aangedaan. ‘Ik kampte met een zware burn-out. De strijd met de gemeente en het UVW zorgden voor zoveel stress, dat ik door de bomen het bos niet meer zag. Je wordt soms behandeld alsof je een crimineel bent, terwijl ik zelf de schuldhulpsanering aangevraagd heb. Ik wilde er zo snel mogelijk uitkomen’.

‘Laat me niet los’
Na jarenlang getouwtrek, krijgt Rico hulp van het Sociaal Wijkteam. ‘Dat was voor mij het begin van herstel. Ze vroegen ‘wat is je hulpvraag’? Het enige wat ik vroeg was ‘laat me alsjeblieft niet los in dit proces’. Ik ben al zo vaak teleurgesteld door mensen. Zij hadden gelukkig geduld en samen hebben we een plan gemaakt.’

Alleen brood
Rico moet al jarenlang rondkomen van slechts 50 euro per week. En dat heeft flinke impact. ‘Ik kook eigenlijk alleen als de kinderen langskomen. Dan maak ik wat extra’s zodat ik de dag erna ook nog wat heb. Meestal eet ik alleen brood. Of soms alleen groenten. Ik kan gelukkig wel gebruik maken van de voedselbank. Maar het is zwaar. Deze zomer wilde ik iets drinken op het terras, bij één van mijn kinderen die in de horeca werkt. Dan moet ik echt afwegen, kan ik dat kopje koffie deze maand wel betalen? Ik ben uiteindelijk niet gegaan.’

Een warm vest
Waar heb je nu het meest behoefte aan? vraag ik hem. Hij denkt even na. ‘Eh… een paar t-shirts, wat ondergoed en misschien een keer een warm vest.’ Mijn hart breekt. ‘En misschien een kleine vergoeding voor het openbaar vervoer. Het leven is eenzaam als je niet veel te besteden hebt. Je kunt nergens heen. Je hebt geen geld voor de trein of bus of om iets te gaan doen. Dus blijf ik maar thuis.’

Durf je nog te dromen?
Maar hoe ziet je toekomst er nu uit, vraag ik hem. Wat zou je graag willen doen? Rico denkt even na. ‘Het liefst zou ik wat lesgeven. Niet in een vast rooster, dat is lichamelijk te zwaar, maar misschien in workshops of gastlessen. Ik heb veel kennis en ervaring. Ik vind het mooi om dat over te dragen aan anderen.‘

‘Dat lijkt me op zich niet onhaalbaar,’ zeg ik voorzichtig. Rico knikt aarzelend. ‘Maar durf je nog te dromen?’ Er volgt een stilte. Rico is duidelijk geëmotioneerd. ‘Nee, zegt hij. ‘Ik durf niet meer te dromen. Ik zie geen uitzicht in deze situatie.’ Ik ben er stil van.

Advies
Als laatste vraag ik Rico wat hij andere mensen zou adviseren die in een zelfde situatie dreigen te komen of zitten. ‘Zoek hulp!’, zegt hij resoluut. ‘Vraag direct schuldhulpsanering aan. Hoe sneller je ervan af bent hoe beter. Je denkt vaak, ik kom er zelf wel uit, morgen gaat het misschien beter. Maar ga niet zelf lopen puzzelen. Je komt er niet uit. Je hebt hulp nodig om de juiste weg te vinden. Zoek die en ga samen met iemand aan de slag. Des te sneller heb je weer een toekomst.’