Poor Psychology: Poverty, shame, and decision making. Dat is de titel van het promotie-onderzoek dat Arnoud Plantinga onlangs afrondde aan Tilburg University. Welke emoties maakt armoede los, en welke effecten hebben die? zijn de kernvragen die hij zich stelde. Een opmerkelijke bevinding: maar liefst één op de zeven Nederlanders schaamt zich voor zijn of haar financiën.

Onder mensen die daadwerkelijk in een armoedesituatie terecht komen is die schaamtecomponent nog groter, mag je veronderstellen. Wie ooit de tranen heeft zien vloeien bij mensen die voor de eerste keer aansluiten in de rij bij de Voedselbank, beseft zich dat schaamte een hoge drempel kan opwerpen om het armoedeprobleem bespreekbaar te maken.
Uit het proefschrift van Plantinga komt naar voren dat schaamte vaak gepaard gaat met negatieve psychologische effecten, zoals stress, piekeren en een verminderd gevoel van controle. Ook hebben mensen die zich schamen minder sociale contacten. Een analyse van data, verzameld over een periode van negen jaar, laat zien dat financiële problemen en eenzaamheid elkaar in de hand werken.

In de publiciteit over Plantinga’s onderzoeksresultaten speelt Quiet graag een rol. Zo weet onze member Eric Rugebregt als geen ander welke rol schaamte speelt als je in armoede verzeild raakt. Als Quiet-ambassadeur vertelde hij in EenVandaag over zijn eigen ervaringen. Je kunt het fragment beluisteren via deze link. Een Nederlandse samenvatting van het proefschrift kun je hier lezen.

(Foto: ANP)